










Creatieve activiteiten komen vaak aan bod in de kinderopvang. Jonge kinderen genieten van het experimenteren met allerlei materiaal. Tekenen en schilderen is voor hen een kans zich uit te leven op papier. Creativiteit zorgt bovendien voor wat variatie binnen het programma. Maar waarom is creativiteit zo belangrijk? Welke opdrachten en materialen zijn geschikt voor jonge kinderen? En vinden alle kinderen tekenen en schilderen leuk? VBJK goot deze vragen in het project Kunstzinnige Kinderopvang.
Uitwisselingsproject Italië
Naar analogie met de beroemde aanpak uit Noord-Italië (Reggio Emilia, Pistoïa, Genua en Bologna) ontwikkelde en verspreidde VBJK een pedagogisch model dat gebaseerd is op het observeren en documenteren van kunstzinnige activiteiten voor kinderen. Dit gebeurde in kinderdagverblijven en buitenschoolse kinderopvang.
Een centrale visie van het VBJK is bepalend geweest voor dit project. We zien kinderen niet als fragiele wezens die bescherming nodig hebben om volwassen te worden. We zien hen wel als actieve participanten in hun opvoeding. De befaamde Italiaanse pedagoog Loris Malaguzzi zegt het zo: “Het kind is rijk aan mogelijkheden, krachtig, competent en vooral ook verbonden met andere kinderen en volwassenen”.
We richtten ons in de eerste plaats op de vele mogelijkheden van het kind, op zijn creativiteit en expressiviteit in het contact met anderen. Door intensief te kijken en te luisteren naar de vele talen van kinderen, konden we leren inspelen op hun ideeën. Dat betekent dat we omgevingen creëerden waarin kinderen ten volle kunnen experimenteren.
Documenteren
Tijdens de eerste fase van dit project brachten we de avonturen van kinderen in beeld. We beschouwden het ‘leren’, ‘ontwikkelen’ en ‘opvoeden’ als een wederkerig proces. Kinderen leren van elkaar, kinderen leren van volwassenen, volwassenen leren van kinderen en volwassenen leren van elkaar. Om dit proces beter te begrijpen en erop in te spelen, wilden we onze acties nauwkeurig documenteren. Het gebeurde aan de hand van observaties die we vertaalden in woord en beeld. Dat maakte ze begrijpelijker, transparant en bespreekbaar voor anderen
Kunst als communicatie
In de tweede fase werkten de verschillende partners van dit project enkele kunstzinnige activiteiten uit, samen met ouders, kunstenaars en kinderen. Door uiteenlopende expressievormen te gebruiken, brachten we deze participanten dichter bij elkaar. Artistieke activiteiten zijn immers een zeer prettige manier van samenwerken. Er zijn niet altijd woorden nodig om iets te drukken. De activiteiten lieten kinderen toe met elkaar én met ons te communiceren. Kunstprojecten konden de identiteit van de kinderopvang op die manier ook zichtbaar maken.
Verloop
2005
Uitwerken van concrete activiteiten voor buitenschoolse opvang en kinderdagverblijven
2006
Doorgeven van ervaringen aan andere kinderopvangvoorzieningen via een conferentie. De resultaten zullen werden gepubliceerd in KIDDO. Er werd een handboek met DVD voorbereid met enkele van de nieuwe activiteiten
2007...
Het handboek 'Ontvlambare Vingers' kreeg doorheen de maanden vorm. Het zou een kleurrijk document worden, vol poëzie, ervaringen, ontdekkingen over kinderen, creativiteit en kunstzinnigheid. Tegelijkertijd vormde dit project ook de aanzet van een nieuw project: Zig Zag.
Partners